{"id":147,"date":"2014-03-24T21:47:45","date_gmt":"2014-03-24T20:47:45","guid":{"rendered":"http:\/\/marismits.nl\/?p=147"},"modified":"2023-03-09T10:40:02","modified_gmt":"2023-03-09T09:40:02","slug":"welbegrepen-eigenbelang-of-beginsel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=147","title":{"rendered":"Welbegrepen eigenbelang of beginsel?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Katholieke boerenbonden en hun co\u00f6peraties<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-148 alignleft\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg?resize=211%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"Cahier CSB 6\" width=\"211\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg?resize=211%2C300&amp;ssl=1 211w, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg?resize=722%2C1024&amp;ssl=1 722w, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg?w=1336&amp;ssl=1 1336w, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Cahier-CSB-6.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/a>De naam van de eerste Nederlandse landbouwcooperatie, de aankoopcooperatie &#8216;Welbegrepen eigenbelang&#8217;, opgericht in het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg in 1817, geeft aan wat de initiatiefnemers vooral voor ogen stond. Door samen te werken trachtte men bij leveranciers een prijsvoordeel te bedingen die men als individuele klant bij de aankoop van kleine hoeveelheden nooit had gekregen. Dit streven naar gezamenlijk voordeel werd de basis van het succes van de cooperatieve beweging in de Nederlandse landbouw tot op de dag van vandaag. Toch heeft niet overal een direct economisch belang aan de wieg gestaan van cooperaties.<\/p>\n<p>vanaf 1896 werden door de katholieke bocrenbonden eigen cooperaties opgericht. Deze cooperaties maakten deel uit van een katholiek boerenbondsnetwerk, waarbij katholieke opvattingen over de plaats van economische instellingen binnen de agrarische belangenbehartiging een centrale rol speelden. In deze bijdrage wil ik niet zozeer stilstaan bij de ontwikkeling van de katholieke landbouwcooperaties, maar vooral nagaan welke rol zij gespeeld hebben in de geschiedenis van de katholieke boerenbonden &#8211; waarmee ik doel op de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuindersbond en zijn gewestelijke organisaties ABTB, LLTB, LTB en NCB en hun voorgangers en omgekeerd. Vooral de verschuivingen in opvattingen over de plaats van cooperaties in het katholiek organisatiemodel krijgt ruime aandacht.<\/p>\n<div class=\"\"><a href=\"https:\/\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Smits2005_Welbegrepen-eigenbelang.pdf\" target=\"_self\" class=\"emd_dl_red_darker\">Download artikel<\/a><\/div>    <style>            \r\n    .emd_dl_red_darker {\r\n        -moz-box-shadow:inset 0px 1px 0px 0px #f5978e;\r\n        -webkit-box-shadow:inset 0px 1px 0px 0px #f5978e;\r\n        box-shadow:inset 0px 1px 0px 0px #f5978e;\r\n        background:-webkit-gradient( linear, left top, left bottom, color-stop(0.05, #f24537), color-stop(1, #c62d1f) );\r\n        background:-moz-linear-gradient( center top, #f24537 5%, #c62d1f 100% );\r\n        filter:progid:DXImageTransform.Microsoft.gradient(startColorstr='#f24537', endColorstr='#c62d1f');\r\n        background-color:#f24537;\r\n        -webkit-border-top-left-radius:0px;\r\n        -moz-border-radius-topleft:0px;\r\n        border-top-left-radius:0px;\r\n        -webkit-border-top-right-radius:0px;\r\n        -moz-border-radius-topright:0px;\r\n        border-top-right-radius:0px;\r\n        -webkit-border-bottom-right-radius:0px;\r\n        -moz-border-radius-bottomright:0px;\r\n        border-bottom-right-radius:0px;\r\n        -webkit-border-bottom-left-radius:0px;\r\n        -moz-border-radius-bottomleft:0px;\r\n        border-bottom-left-radius:0px;\r\n        text-indent:0;\r\n        border:1px solid #d02718;\r\n        display:inline-block;\r\n        color:#ffffff !important;\r\n        font-family:Georgia;\r\n        font-size:15px;\r\n        font-weight:bold;\r\n        font-style:normal;\r\n        height:41px;\r\n        line-height:41px;\r\n        width:153px;\r\n        text-decoration:none;\r\n        text-align:center;\r\n        text-shadow:1px 1px 0px #810e05;\r\n    }\r\n    .emd_dl_red_darker:hover {\r\n        background:-webkit-gradient( linear, left top, left bottom, color-stop(0.05, #c62d1f), color-stop(1, #f24537) );\r\n        background:-moz-linear-gradient( center top, #c62d1f 5%, #f24537 100% );\r\n        filter:progid:DXImageTransform.Microsoft.gradient(startColorstr='#c62d1f', endColorstr='#f24537');\r\n        background-color:#c62d1f;\r\n    }.emd_dl_red_darker:active {\r\n        position:relative;\r\n        top:1px;\r\n    }<\/style>\n<p>Mari Smits, \u2018Welbegrepen eigenbelang of beginsel? Katholieke boerenbonden en hun co\u00f6peraties\u2019 in: <em>Niet voor het gewin. Cahier over de geschiedenis van de christelijk-sociale beweging<\/em>, no. 6 (2005), pp. 53-67.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katholieke boerenbonden en hun co\u00f6peraties De naam van de eerste Nederlandse landbouwcooperatie, de aankoopcooperatie &#8216;Welbegrepen eigenbelang&#8217;, opgericht in het Zeeuws-Vlaamse Aardenburg in 1817, geeft aan wat de initiatiefnemers vooral voor ogen stond. Door samen te werken trachtte men bij leveranciers een prijsvoordeel te bedingen die men als individuele klant bij de aankoop van kleine hoeveelheden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[11,53,25,52,6,28,26],"class_list":["post-147","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikelen","tag-belangenbehartiging","tag-cooperaties","tag-katholieken","tag-knbtb","tag-landbouwgeschiedenis","tag-landbouworganisaties","tag-verzuiling"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[{"id":45,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=45","url_meta":{"origin":147,"position":0},"title":"Boeren aan de macht?","author":"mari smits","date":"15 augustus 2013","format":false,"excerpt":"Piet van Cruyningen, Boeren aan de macht? Boerenemancipatie en machtsverhoudingen op het Gelderse platteland, 1880-1930 (Hilversum: Verloren, 2010, 327 p., \u20ac 30,-. ISBN 978 90 8704 2028). Politieke geschiedenis is in Nederland vooral een stedelijke aangelegenheid. Over de politieke machtsverhoudingen op het platteland, en de rol die de boeren daarin\u2026","rel":"","context":"In &quot;Recensies&quot;","block_context":{"text":"Recensies","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"Boeren aan de macht","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Cover-Boeren-aan-de-macht-209x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":209,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=209","url_meta":{"origin":147,"position":1},"title":"Met kompas emigreren","author":"mari smits","date":"17 augustus 2014","format":false,"excerpt":"Katholieken en het vraagstuk van de emigratie in Nederland, 1946-1972 Uitgave: Katholiek Documentatie Centrum Nijmegen, 1989. Hieronder volgt een bewerkte versie van de inleiding. \u00a0 De literatuur over de geschiedenis van de Nederlandse emigratie wordt tot op heden [1989] vooral beheerst door werken die handelen over de Nederlandse emigratie naar\u2026","rel":"","context":"In &quot;Boeken&quot;","block_context":{"text":"Boeken","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=68"},"img":{"alt_text":"Met kompas emigreren","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/Met-kompas-emigreren-208x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":131,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=131","url_meta":{"origin":147,"position":2},"title":"&#8216;God, huisgezin en eigendom&#8217;","author":"mari smits","date":"13 maart 2014","format":false,"excerpt":"De transformatie van de Nederlandsche Boerenbond van een christelijke naar een katholieke organisatie (1896-1920) 'E\u00e9n christelijke Boerenbond van katholieken en protestanten! Wie het heeft uitgedacht, weet ik niet. Het doet ook niets ter zake. Maar het is een mislukking gebleken. Het Christendom boven geloofsverdeeldheid is ook in den Boerenbond uitgeloopen\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikelen&quot;","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Trajecta-1994-209x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":353,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=353","url_meta":{"origin":147,"position":3},"title":"God, huisgezin en eigendom. De beginjaren van de Nederlandsche boerenbond","author":"mari smits","date":"30 januari 2016","format":false,"excerpt":"Op 31 januari 2016 was het 120 jaar geleden dat de Nederlandsche Boerenbond werd opgericht. Deze bond was een van de grondleggers van het lange tijd almachtige groene front en stond aan de wieg van grote financi\u00eble instellingen als de Rabobank en de verzekeraar Interpolis. In deze bijdrage staan we\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikelen&quot;","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Boerenleven Achterhoek","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Boerenleven-Achterhoek.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Boerenleven-Achterhoek.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Boerenleven-Achterhoek.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Boerenleven-Achterhoek.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":126,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=126","url_meta":{"origin":147,"position":4},"title":"&#8216;Door federatieve aaneensluiting&#8217;","author":"mari smits","date":"13 maart 2014","format":false,"excerpt":"Ontstaan en ontwikkeling van de Nederlandsche Boerenbond gedurende de eerste vijfentwintig jaren, 1896-1921 In 1996 vierde de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuindersbond (KNBTB) zijn honderdste verjaardag. Met het oog op het naderende eeuwfeest startte Katholiek Documentatie Centrum (KDC) in 1991 met een onderzoeksproject met als doel de geschiedenis van de\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikelen&quot;","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Jaarboek KDC","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Jaarboek-KDC-200x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":165,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=165","url_meta":{"origin":147,"position":5},"title":"\u201cGeef ons nu maar subsidie en bemoei je er verder niet mee\u201d","author":"mari smits","date":"26 maart 2014","format":false,"excerpt":"Overheidssubsidie voor ontwikkelingsactiviteiten van de missie. In 1949 maakte Nederland een bescheiden begin met wat nu ontwikkelingssamenwerking heet. De regering stelde geld beschikbaar voor hulpprogramma's van de Verenigde Naties en ging later ook zelf deskundigen uitzenden naar ontwikkelingslanden. Het besluit om met ingang van 1965 activiteiten van niet-commerci\u00eble particuliere organisaties\u2026","rel":"","context":"In &quot;Artikelen&quot;","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Moeizame moderniteit","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Moeizame-moderniteit-212x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/147","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=147"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":902,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/147\/revisions\/902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=147"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=147"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=147"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}