{"id":288,"date":"2015-07-31T11:05:10","date_gmt":"2015-07-31T10:05:10","guid":{"rendered":"http:\/\/marismits.nl\/?p=288"},"modified":"2016-02-04T15:55:15","modified_gmt":"2016-02-04T14:55:15","slug":"documentaire-over-vergeten-zeeuwse-emigranten-in-brazilie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=288","title":{"rendered":"Documentaire over vergeten Zeeuwse emigranten in Brazili\u00eb"},"content":{"rendered":"
\"Foto-Braziliaanse-Koorts\"<\/a>
Foto: Braziliaanse Koorts<\/figcaption><\/figure>\n

Onlangs ging in Vlissingen de documentaire \u2018Braziliaanse Koorts\u2019 in premi\u00e8re. De film van Arjan van Westen en Monique Schoutsen is mogelijk gemaakt door crowdfunding en vertelt het verhaal van Zeeuwse emigranten in Brazili\u00eb.<\/strong><\/span><\/p>\n

Het plan om de film over de Zeeuwse nazaten in Brazili\u00eb te maken is ontsproten aan het boek Op een dag zullen ze ons vinden<\/a> van Ton Roos en Margje Eshuis.<\/p>\n

Roos en Eshuis waren in de jaren zeventig en tachtig in de deelstaat Esp\u00edrito Santo werkzaam als zendingsmedewerkers. Zij kwamen in die tijd in contact met de inwoners van het dorpje Holanda, die bij nader inzien afstamden van landarbeiders uit Zeeuws-Vlaanderen, die rond 1860 waren geronseld voor een nieuwe toekomst in Brazili\u00eb. De Braziliaanse werkelijkheid bleek echter totaal anders te zijn dan ze werd voorgespiegeld. De omgeving van Holanda, maar ook andere locaties in Esp\u00edrito Santo waar zich Zeeuwen hadden gevestigd, was moeilijk toegankelijk en amper geschikt voor landbouw. Bovendien ontbeerden de emigranten de vaardigheden om een bloeiend landbouwbedrijf op te zetten. Tot in de jaren twintig van de vorige eeuw was er nog contact met Nederland, waarna dit contact werd verbroken.<\/p>\n

\"Foto-Braziliaanse-Koorts1\"<\/a>
Foto: Braziliaanse Koorts<\/figcaption><\/figure>\n

\u2018Braziliaanse Koorts\u2019 volgt nauwgezet het ontstaan en de ontwikkeling van de Nederlandse gemeenschappen in Esp\u00edrito Santo en het aangrenzende deel van de deelstaat Minas Gerais. De film bevat interviews met archivarissen, historici en journalisten in Zeeland en Brazili\u00eb, die de emigratie van de Zeeuwen nader verklaren. Vervolgens wordt ingezoomd op oudere nazaten, die nog steeds een Zeeuws-Vlaams dialect spreken, een erfenis van een langdurig isolement. De laatste decennia gaat het langzaamaan beter waardoor de invloed van de omliggende Braziliaanse samenleving groter is geworden en het dialect werd vervangen door het Portugees.<\/p>\n

Discutabele hulp<\/h3>\n

In het tweede deel van de film wordt ingezoomd op de herontdekking van de Zeeuwen. De filmmakers konden dankbaar gebruikmaken van super-8 films van Roos en Eshuis, om iets van de Zeeuwse gemeenschap in de jaren zeventig te laten zien. De herontdekking leidde direct ook vanuit Zeeland tot hulpacties, waarvan de resultaten op zijn minst discutabel waren. Alleen Zeeuwse nazaten hadden recht op hulp, terwijl hun niet-Zeeuwse buren niet mochten meeprofiteren. De hulpacties waren misschien wel goed bedoeld, maar weinig effectief. De Zeeuwse nazaten profiteerden meer van de economische voorspoed van Brazili\u00eb van de laatste decennia.<\/p>\n

In de film komt vrijwel elke historische episode in de geschiedenis van de Zeeuwen van Esp\u00edrito Santo aan de orde. Zo ook, zoals gezegd, de aanwezigheid van Roos en Eshuis, de hulpacties van de stichting Zeebra (Zeeland-Brazili\u00eb) en het onderzoek van de Zeeuws-Vlaamse antropoloog Frans Buysse. Dat eind jaren tachtig al een documentaire over Holanda werd gemaakt, blijft echter onvermeld. In deze documentaire uit de reeks \u2018Hollander voor de eeuwigheid\u2019<\/i> werd vooral ingezoomd op Holanda als gemeenschap en de wijze waarop de inwoners na 130 jaar hun \u2018Hollandse\u2019 identiteit beleefden. Vanwege de juridische problemen rond de filmmaker konden Van Westen en Schoutsen geen gebruik maken van deze oude documentaire.<\/p>\n

Cirkel rond<\/h3>\n

\u2018Braziliaanse Koorts\u2019<\/i> is daarentegen het werk van historici en vertelt op het filmdoek een geschiedenis. Aan het einde laten de filmmakers zien hoe de cirkel weer rond is. Zij portretteren een nazaat van de Zeeuwse landarbeiders die in 2003 in Brazili\u00eb werd geronseld met het verhaal dat in Nederland het geld voor het oprapen ligt. In Amstelveen ervaart zij op haar beurt wat het is om onder valse voorwendselen een nieuw bestaan te moeten opbouwen in een nieuw land, waar zij niet gewenst is en ook geen werk kan vinden en veroordeeld is tot een marginaal bestaan als illegaal.<\/p>\n

\u2018Braziliaanse Koorts\u2019 is een fascinerende documentaire geworden als eerbetoon aan de Zeeuwse emigranten die onder de belofte van een gouden toekomst terecht kwamen in bittere armoede. De filmmakers kwamen net op tijd. Over tien \u00e0 vijftien jaar is er in Brazili\u00eb waarschijnlijk niemand meer te vinden die een Zeeuws-Vlaams dialect spreekt.<\/p>\n

De documentaire is te bestellen door 15 euro over te maken op NL06 RABO 0137776128 op naam van Kadekoorts<\/i>, met vermelding van naam en adresgegevens. Meer informatie: www.braziliaansekoorts.nl<\/a>. Door 17,50 euro bij te dragen aan de crowdfunding is daar ook het boek Op een dag zullen ze ons vinden<\/a> te bestellen. Inmiddels is er ook een Braziliaanse versie, getiteld Febre Brasileira beschikbaar.<\/p>\n

Gepubliceerd op 13 februari 2015 op Historiek<\/a>.<\/p>\n

Trailer van de documentaire:<\/h3>\n