{"id":32,"date":"2013-08-15T20:28:08","date_gmt":"2013-08-15T19:28:08","guid":{"rendered":"http:\/\/marismits.nl\/?p=32"},"modified":"2013-08-15T20:55:26","modified_gmt":"2013-08-15T19:55:26","slug":"religieuze-emigratieculturen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=32","title":{"rendered":"Religieuze emigratieculturen"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

\"Emigratiecultuur\"<\/a>Enne Koops, De dynamiek van een emigratiecultuur. De emigratie van gereformeerden, hervormden en katholieken naar Noord-Amerika in vergelijkend perspectief (1947-1963).<\/em> Hilversum: Verloren, 2010. Passage Reeks 36. 416 blz., \u20ac 39,-. ISBN 978-90-8704-155-7.<\/p>\n

De geschiedschrijving over de overzeese emigratie naar Noord-Amerika richtte zich tot dusverre vooral op de periode 1840-1940. Over de naoorlogse emigratie zijn, afgezien van belangrijke deelstudies, nog geen grote overzichtswerken verschenen. Het boek van Enne Koops is het eerste dat in deze leemte wil voorzien. Hoewel Koops zich op de eerste plaats richt op de religieuze factor in de naoorlogse emigratie, biedt hij inzicht in de grote betekenis die deze landverhuizing had in de geschiedenis van Nederland na 1945. Een andere verdienste is het dat hij poging doet om een brug te slaan tussen twee historiografische tradities: de Nederlandse waarin vooral de vertreksituatie centraal staat en de Noord-Amerikaanse waarin vooral de aankomst, opvang en integratie van emigranten wordt beschreven. Koops behandelt beiden en besteedt bovendien aandacht aan schakel tussen beiden: het vervoer overzee en vooral de betekenis van de geestelijke begeleiding aan boord.<\/p>\n

De kern van het boek handelt over het religieuze aspect van het emigratieproces, waarbij zijn focus vooral ligt op de gereformeerde gezindten, die in 1947 reeds konden bogen op een emigratietraditie van 100 jaar. Andere gezindten, zoals de katholieken en hervormden, komen in het boek ook voor, maar dienen vooral als controlegroepen. Kernbegrip in zijn boek is het al of niet aanwezig zijn van een \u2018emigratiecultuur\u2019, dat hij omschrijft als \u2018de aanwezigheid van ervaringen binnen een culturele groep en de omzetting daarvan in positieve of negatieve actie\u2019. Als bouwstenen voor deze emigratiecultuur merkt Koops aan de aanwezigheid van een emigratietraditie, beeldvorming en de organisatie van de landverhuizing. Omdat de gereformeerden uit de Gereformeerde Kerken in Nederland konden bogen op een honderdjarige emigratietraditie, positief stonden over emigratie en konden beschikken over een goed georganiseerd netwerk in Nederland en overzee, is het logisch om te concluderen dat zij een sterke emigratietraditie hadden. Dat neemt echter niet weg dat met name de katholieken, die direct na de oorlog nog niet beschikten over een emigratiecultuur, meer dan de gereformeerden, samen met de socialisten vorm hebben gegeven aan het naoorlogse actieve emigratiebeleid. Hoewel in hun opvattingen over emigratie na 1945 bescherming tegen mogelijk geloofsafval centraal bleef staan en hun netwerk in Canada zwak bleef, slaagden zij er wel in om toch een emigratiecultuur op te bouwen, vooral dankzij de aanwezigheid van diverse Nederlandse religieuzen in Australi\u00eb en Nieuw-Zeeland. De gereformeerden konden daar daarentegen niet voortbouwen op een reeds bestaand netwerk.<\/p>\n

Koops wijt de oververtegenwoordiging van de synodaal gereformeerden in de naoorlogse emigratie naar Noord-Amerika vooral aan de sterke emigratiecultuur binnen hun kerkgemeenschap. Daarmee ligt de vooronderstelling op de loer dat de religieuze factor een bepalende rol zou hebben gespeeld bij de beslissing om te vertrekken. Ik ben ervan overtuigd dat economische, sociale en politieke factoren (de dreiging van het communisme) een veel belangrijkere rol hebben gespeeld. Om vooral de economische en landbouwkundige factoren beter uit te lichten is meer onderzoek nodig naar regionale verschillen. Daarbij moet echter \u2013 anders dan Koops doet met zijn vergelijking tussen de synodaal gereformeerden in de Drenthe en de bevindelijk gereformeerden in de Zeeland \u2013 meer gelet worden op de situatie in de landbouw. Dit betekent dat er meer moet worden gelet op verschillen in de agrarische bedrijfsstructuur in de onderscheiden delen van het land en er aandacht moet worden besteed aan het probleem van de jonge boeren op de zandgronden. Wil men regio\u2019s vergelijken aan de hand van een verschillende religieuze samenstelling, dan dient de landbouwkundige situatie van die regio\u2019s met elkaar overeen te komen. Omgekeerd kan men ook twee gereformeerde regio\u2019s met verschillen in grondsoort en bedrijfsstructuur met elkaar vergelijken.<\/p>\n

Koops toont verder aan de aanwezigheid van een sterke emigratiecultuur en een goed overzees netwerk niet noodzakelijkerwijs een garantie hoeft te zijn dat gereformeerden zich blijvend aansluiten bij de zusterkerken van de Christian Reformed Church. Veel gereformeerden kozen er uiteindelijk voor om ook in kerkelijk opzicht met een schone lei te beginnen en afscheid te nemen van de religieuze spanningen die de vrijmaking binnen hun kerkgemeenschap had veroorzaakt. Kortom, ook de gereformeerden konden hun geloofsgenoten niet behoeden voor kerkverlating, de activiteiten van de fieldmen en home missionaries ten spijt! <\/b><\/p>\n

Eerder gepubliceerd op www.protestant.nl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Enne Koops, De dynamiek van een emigratiecultuur. De emigratie van gereformeerden, hervormden en katholieken naar Noord-Amerika in vergelijkend perspectief (1947-1963). Hilversum: Verloren, 2010. Passage Reeks 36. 416 blz., \u20ac 39,-. ISBN 978-90-8704-155-7. De geschiedschrijving over de overzeese emigratie naar Noord-Amerika richtte zich tot dusverre vooral op de periode 1840-1940. Over de naoorlogse emigratie zijn, afgezien […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[20,23,21,24,25,22],"class_list":["post-32","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recensies","tag-emigratie","tag-gereformeerden","tag-godsdienst","tag-hervormden","tag-katholieken","tag-noord-amerika"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[{"id":209,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=209","url_meta":{"origin":32,"position":0},"title":"Met kompas emigreren","author":"mari smits","date":"17 augustus 2014","format":false,"excerpt":"Katholieken en het vraagstuk van de emigratie in Nederland, 1946-1972 Uitgave: Katholiek Documentatie Centrum Nijmegen, 1989. Hieronder volgt een bewerkte versie van de inleiding. \u00a0 De literatuur over de geschiedenis van de Nederlandse emigratie wordt tot op heden [1989] vooral beheerst door werken die handelen over de Nederlandse emigratie naar\u2026","rel":"","context":"In "Boeken"","block_context":{"text":"Boeken","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=68"},"img":{"alt_text":"Met kompas emigreren","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/Met-kompas-emigreren-208x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":74,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=74","url_meta":{"origin":32,"position":1},"title":"Nederlanders in Brazili\u00eb","author":"mari smits","date":"26 augustus 2013","format":false,"excerpt":"150 jaar groepsmigratie tussen integratie en identiteit Over de Nederlandse groepsmigratie is in de afgelopen decennia al veel literatuur verschenen. Zowel historici \u2013 waaronder ikzelf -, antropologen, sociologen, landbouwkundigen en geografen hebben dit verschijnsel dat zich nergens anders in die omvang heeft voorgedan, aan een serieuze studie onderworpen. Bovendien hebben\u2026","rel":"","context":"In "Lezingen"","block_context":{"text":"Lezingen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=34"},"img":{"alt_text":"Molen 'Povos Unidos', Holambra I","src":"https:\/\/i0.wp.com\/holambra.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/DSC_1124-199x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":45,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=45","url_meta":{"origin":32,"position":2},"title":"Boeren aan de macht?","author":"mari smits","date":"15 augustus 2013","format":false,"excerpt":"Piet van Cruyningen, Boeren aan de macht? Boerenemancipatie en machtsverhoudingen op het Gelderse platteland, 1880-1930 (Hilversum: Verloren, 2010, 327 p., \u20ac 30,-. ISBN 978 90 8704 2028). Politieke geschiedenis is in Nederland vooral een stedelijke aangelegenheid. Over de politieke machtsverhoudingen op het platteland, en de rol die de boeren daarin\u2026","rel":"","context":"In "Recensies"","block_context":{"text":"Recensies","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"Boeren aan de macht","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Cover-Boeren-aan-de-macht-209x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":192,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=192","url_meta":{"origin":32,"position":3},"title":"Een hel voor emigranten","author":"mari smits","date":"22 juli 2014","format":false,"excerpt":"De Zeeuwse emigratie naar Zuid-Amerika v\u00f3\u00f3r 1940 In 1998 hield de Nederlands-Amerikaanse emigratiehistoricus Robert P. Swierenga onder de titel \u2018A Paradise that never was\u2019 tijdens een internationaal historisch congres een voordracht over de Nederlandse emigratie naar Argentini\u00eb in de jaren 1888-1890. Hij concludeerde dat deze emigratiebeweging een individuele beweging was\u2026","rel":"","context":"In "Lezingen"","block_context":{"text":"Lezingen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=34"},"img":{"alt_text":"Uitbetaling","src":"https:\/\/i0.wp.com\/holambra.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Uitbetaling.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":248,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=248","url_meta":{"origin":32,"position":4},"title":"Holambra. De moeizame beginjaren van een stukje Nederland in Brazili\u00eb","author":"mari smits","date":"3 februari 2015","format":false,"excerpt":"In 1948 werd 140 kilometer ten noorden van S\u00e3o Paulo een groot stuk land (fazenda) aangekocht voor de vestiging van Nederlandse emigranten. Er was niks, alleen enkele schamele hutjes, en alle grond moest nog worden ontgonnen. Op deze Fazenda Ribeir\u00e3o is nu een bloeiende gemeenschap gevestigd met onmiskenbare Nederlandse elementen.\u2026","rel":"","context":"In "Boeken"","block_context":{"text":"Boeken","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=68"},"img":{"alt_text":"Bushalte Klein","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/02\/Bushalte-Klein.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":141,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=141","url_meta":{"origin":32,"position":5},"title":"Farmers under Pressure","author":"mari smits","date":"14 maart 2014","format":false,"excerpt":"Recent emigration of Dutch Farmers Op 21 september 2001 hield ik op uitnodiging van de Deense Vereniging voor Landbouwgeschiedenis (Landbohistorisk Selskab) in Tisvildeleje, 60 kilometer ten noorden van Kopenhagen, een lezing over de recente emigratie van Nederlandse boeren. Aanleiding voor de uitnodiging was een recente studie van twee Deense onderzoekers,\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Bol og By","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Bol-og-By-223x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions\/44"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}