{"id":334,"date":"2015-12-14T20:51:28","date_gmt":"2015-12-14T19:51:28","guid":{"rendered":"http:\/\/marismits.nl\/?p=334"},"modified":"2016-02-04T16:03:54","modified_gmt":"2016-02-04T15:03:54","slug":"van-zuiderzee-tot-flevoland-3-het-onderzoek-van-de-zuiderzeevereeniging","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=334","title":{"rendered":"Van Zuiderzee tot Flevoland (3): het onderzoek van de Zuiderzeevereeniging"},"content":{"rendered":"

Op 4 januari 1886 werd in Amsterdam de Zuiderzeevereeniging opgericht met als doel de wenselijkheid en uitvoerbaarheid van de afsluiting en drooglegging van de Zuiderzee te onderzoeken. Om de scepsis rond het vraagstuk weg te nemen was de nieuwe vereniging er alles aan gelegen om zo snel mogelijk te beginnen met het technisch onderzoek. Op voorstel van voorzitter Age Buma werd Jacob van der Toorn, een vooraanstaand waterstaatsingenieur die te boek stond als kenner van de grote rivieren, aangezocht om de leiding van het technisch bureau van de Zuiderzeevereeniging op zich te nemen. Van der Toorn\u2019s financi\u00eble eisen \u2013 een jaarsalaris van 7000 gulden \u2013 vormden geen bezwaar. Op voorspraak van Van der Toorn werd Cornelis Lely aangesteld als diens assistent. Op 1 november 1886 ging het onderzoek officieel van start.<\/em><\/p>\n

\"Jacob
Jacob van der Toorn<\/figcaption><\/figure>\n

Pogingen van de Zuiderzeevereeniging om het onderzoek, waarvoor Van der Toorn in totaal ruim 100.000 gulden nodig achtte, gefinancierd te krijgen, verliepen moeizaam. Op een waarborgfonds van 30.000 gulden werd slechts voor 13.850 gulden ingetekend. Subsidieverzoeken bij gemeenten en provincies leverden onvoldoende op. Slechts dankzij een geldlening van 30.000 gulden, voorschotten uit een tweede waarborgfonds en de lagere kosten kon het onderzoek van het technisch bureau van de Zuiderzeevereeniging in 1891 worden voltooid. Een van de financi\u00eble meevallers was het vroegtijdig vertrek van Van der Toorn per 1 november 1887. Lely nam daarop de leiding van het technisch onderzoek op zich.<\/p>\n

Het plan-Lely<\/em>
\nVan der Toorn en Lely gingen er aanvankelijk van uit dat een zo groot mogelijk deel van de Zuiderzeekust beschermd diende te worden tegen overstromingen en dat zoveel mogelijk vruchtbare gronden binnen de afsluiting dienden te vallen. In hun eerste nota van februari 1887 namen zij het plan-Van Diggelen als uitgangspunt. Net als Benjamin van Diggelen zagen zij op voorhand af van de afdamming van het Marsdiep tussen Den Helder en Texel en de Vliestroom tussen Vlieland en Terschelling. Het afdammen van deze diepe zeegaten was volgens beiden vrijwel onmogelijk. Wilde men desondanks vasthouden aan een ontwerp van een zo groot mogelijke omvang, dan diende er een dijk te worden aangelegd van Noord-Holland via Wieringen naar Terschelling en via Ameland, Schiermonnikoog en Rottum naar de Groningse kust. Achter Texel en Vlieland was een kleine inpoldering mogelijk. Van der Toorn en Lely stelden bovendien voor om een afsluitdijk aan te leggen tussen Wieringen en de Friese kust. Hierdoor zou het mogelijk zijn om de inpolderingen ten zuiden van die dijk onafhankelijk van de landaanwinning op de Wadden uit te voeren. De IJssel zou uitwateren op een groot binnenmeer. Via sluizen in de afsluitdijk kon overtollig water worden afgevoerd. Op basis van bodemonderzoek kwam Lely uiteindelijk tot de slotsom dat de Wadden voor het grootste deel uit zand bestond. In zijn zesde nota uit februari 1891 hield hij nog de mogelijkheid open dat de vruchtbare delen, gelegen langs de Friese kust en in de Lauwerszee, konden worden ingedijkt. Later in dat jaar wees hij ook deze optie van de hand.<\/p>\n

\"De
De door Lely en Van der Toorn verrichte grondboringen werden vooral verricht in het noorden en oosten van de Zuiderzee en op de Wadden<\/figcaption><\/figure>\n

Uitgangspunt van het definitieve plan-Lely was dat binnen de afsluitdijk tussen Noord-Holland, Wieringen en Friesland zo min mogelijk zand zou worden ingepolderd. Welke treurige resultaten de indijking van een zandpolder opleverde, kon men volgens Lely aanschouwen in de in 1875 drooggelegde polder Het Noorden op Texel. Na vijftien jaar waren de meeste woningen nog onbewoond en een groot gedeelte van het land ongebruikt. \u2018Naar mijne meening kan er dan ook geen sprake zijn van indijking van die gedeelten der Zuiderzee, die alleen uit zand bestaan.\u2019 De contouren van het plan-Lely kwamen voor het eerst voor in de derde nota uit 1888. Op basis van reeds door voorgangers gedane grondboringen in het zuidelijk deel van de Zuiderzee en in het Wieringermeer, alsmede op basis van de resultaten van een in 1887 ondernomen verkenningstocht ten noordoosten van Urk, stelde hij voor achtereenvolgens droog te leggen: 1. het zuidoostelijk deel (nu Oostelijk en Zuidelijk Flevoland), 2. het zuidwestelijk deel (de niet gealiseerde Markerwaard), 3. het Wieringermeer, en 4. de hoek tussen Lemmer, Urk en de Overijsselse kust (nu de Noordoostpolder). Tezamen zouden deze droogmakerijen maximaal 240.000 hectares land opleveren.<\/p>\n

\"Het
Het plan-Lely<\/figcaption><\/figure>\n

In zijn laatste nota, die in maart 1892 in druk verscheen, presenteerde Lely drie mogelijkheden voor de afsluiting en droogmaking: twee zonder een afsluitdijk tussen Wieringen en Friesland en \u00e9\u00e9n met. De eerste oplossing zonder afsluitdijk combineerde oudere ontwerpen, te weten het plan-Leemans uit 1877 en het ontwerp-Wieringermeer met een eigen plan voor een noordoostelijke polder. De droogmakerijen zouden worden omringd door zware zeedijken. Deze oplossing had als voordeel dat ineens een zo groot mogelijk deel van de Zuiderzee kon worden drooggelegd. Het grote nadeel was echter dat de aanleg vele jaren zou duren, wat de scheepvaart langdurig zou belemmeren. Bovendien had de Koninklijke Nederlandsche Academie van Wetenschappen (KNAW) reeds in 1877 gerapporteerd dat een onvoltooide polder het gevaar van een malaria-epidemie met zich meebracht. Dit gevaar kon worden verkleind door de aanleg van kleinere polders die sneller in cultuur konden worden gebracht. De tweede oplossing behelsde de aanleg van vier polders zonder afsluitdijk. Het eigenlijke plan-Lely, de derde oplossing, had ten opzichte de eerste schets uit 1888 een kleine wijziging ondergaan. De twee zuidelijke polders werden nu ten behoeve van de landsverdediging gescheiden door een breed kanaal.<\/p>\n

Met de publicatie van de acht technische nota’s was het onderzoek van de Zuiderzeevereeniging naar de uitvoerbaarheid van de afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee voltooid. Waar het nu op aankwam was om aan te tonen dat de uitvoering van het plan-Lely ook wenselijk en haalbaar was. Reeds in 1890 onderkende het bestuur van de vereniging dat voor het dichterbij brengen van de uitvoering het nodig was om zich ook uit te spreken over de financi\u00eble haalbaarheid en de economische gevolgen. Op 17 oktober van dat jaar riep het bestuur daartoe een economische commissie in het leven. Deze commissie, waarvan de secretaris Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt de drijvende kracht was, publiceerde in 1892 haar rapport.<\/p>\n

Lely wordt minister<\/em><\/p>\n

\"Cornelis
Cornelis Lely<\/figcaption><\/figure>\n

Het dagelijks bestuur van de Zuiderzeevereeniging was zeer verrast toen zij op 19 augustus 1891 een ontslagbrief van Lely ontving vanwege zijn benoeming tot minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid. Gezien de samenstelling van het nieuwe kabinet-Van Tienhoven, waarvan vijf van de acht leden lid waren van de vereniging, had het bestuur dan ook goede hoop dat dit kabinet de realisering van de Zuiderzeeplannen dichterbij zou brengen. Die verwachting werd inderdaad ingelost. Op 8 september 1892 riep Lely een staatscommissie in het leven met als opdracht te onderzoeken of een afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee, zoals door de Zuiderzeevereeniging was voorgesteld, in ’s lands belang diende te worden ondernomen en zo ja, op welke wijze dit werk tot uitvoering moest worden gebracht. Met dit besluit werd de fase van plannenmakerij definitief afgesloten. Nu werd \u00e9\u00e9n plan, namelijk dat van Lely, onderwerp van een politiek debat.<\/p>\n

De staatscommissie vertegenwoordigde de uiteenlopende belangen die bij een eventuele uitvoering van het plan-Lely in het geding waren. Naast deskundigen uit agrarische en militaire kringen, maakten experts op het gebied van handel, zeevisserij en scheepvaart deel uit van de commissie. Ook ingenieurs van Rijkswaterstaat, statenleden uit verschillende provincies en leden van de Eerste en Tweede Kamer hadden hierin zitting. Lely kreeg in de Tweede Kamer voor de voeten geworpen dat de meeste leden zich reeds vooraf gunstig hadden uitgelaten over het plan van de Zuiderzeevereeniging. Hij ontkende dit door erop te wijzen dat dit slechts voor enkele leden het geval was, terwijl anderen zich eerder in tegengestelde zin hadden uitgelaten. Toch zat er in de kritiek een kern van waarheid. Zes van de 28 commissieleden waren lid van de Zuiderzeevereeniging, terwijl enkele anderen zich anderszins voor de vereniging verdienstelijk hadden gemaakt. Na het verschijnen van het rapport in 1894 werden nog eens acht leden van de staatscommissie lid van de Zuiderzeevereeniging.<\/p>\n

De commissie deed aanbevelingen ten aanzien van de locatie van de afsluitdijk, de uitwateringssluizen en de situering van de aan te leggen polders, de gevolgen voor Zuiderzeevisserij en de vraag of de uitvoering moest worden opgedragen aan een particuliere onderneming of dat de Staat de uitvoering zelf ter hand moest nemen. Geconcludeerd werd dat de aanleg van een afsluitdijk een dermate grote verantwoordelijkheid met zich meebracht, dat deze niet door een particuliere onderneming kon worden gedragen. Ook bij de droogmaking en exploitatie van de Zuiderzeegronden was te zeer een staatsbelang in het geding om het aan een concessionaris over te kunnen laten. De Staat moest niet opdraaien voor de verliezen, terwijl een particulier de winsten opstreek. Aan het einde van haar rapport benadrukte de staatscommissie dat bij de beantwoording van de vraag of men een groot werk wilde ondernemen tot nog toe alleen het algemeen belang en nooit het commercieel voordeel de doorslag had gegeven. \u2018Steeds zijn het de indirecte voordeelen geweest, die de Staat bij de onderneming van het werk op den voorgrond heeft gesteld.\u2019<\/p>\n

\"Kaart
De aangepaste versie van het plan-Lely, zoals gepubliceerd in het rapport van de Staatscommissie<\/figcaption><\/figure>\n

De totale afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee zou volgens de Staatscommissie in totaal 315 miljoen gulden gaan kosten. Per hectare gewonnen grond zou dit neerkomen op 1620 gulden. De commissie, die op 14 april 1894 verslag uitbracht, was verdeeld over de financi\u00eble aspecten. Zes leden beantwoordden de vraag of de afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee volgens het ontwerp van de Zuiderzeevereeniging in ’s lands belang behoorde te worden ondernomen in ontkennende zin. Zij wezen op de grote financi\u00eble verplichtingen die uitvoering van de hele onderneming met zich mee zou brengen en op de onzekerheid ten aanzien van de economische uitkomsten.<\/p>\n

Het oordeel der natie<\/em>
\nHoewel alle leden van de staatscommissie overtuigd waren van de technische uitvoerbaarheid van de Zuiderzeeplannen, was het allerminst zeker of daadwerkelijk tot uitvoering zou worden overgegaan. Daarvoor was een regering nodig die de aanbevelingen van de commissie vertaalde in een wetsvoorstel en dit voorstel met succes zou verdedigen in de Tweede Kamer. Aan deze voorwaarde werd in 1894 niet voldaan. Kort na de publicatie van het rapport viel het liberale kabinet-Van Tienhoven over de uitbreiding van het kiesrecht. Voor Lely’s opvolger als minister van Waterstaat, Philip van der Sleyden, hadden de Zuiderzeeplannen geen prioriteit. Tegenover het dagelijks bestuur van de Zuiderzeevereeniging stelde Van der Sleyden dat voordat met de uitvoering kon worden begonnen de vraag moest worden beantwoord of het landsbelang wel gediend was met het ter beschikking komen van grote hoeveelheden grond en of de schatkist het wel toeliet aan een werk te beginnen, dat tientallen jaren op de Rijksbegroting zou drukken. Voorts was de nieuwe minister er niet van overtuigd dat de afsluiting en drooglegging van de Zuiderzee werkelijk door het Nederlandse volk werd verlangd. De natie diende zich naar zijn mening eerst nog duidelijk hierover uit te spreken.<\/p>\n

Voor de Zuiderzeevereeniging was duidelijk dat nu het technische onderzoek voltooid was het er nu om ging de politiek te overtuigen van de noodzaak om de afsluiting en drooglegging ter hand te nemen. Daartoe aangespoord door de nieuwe minister van Waterstaat ging de vereniging op zoek naar het \u201coordeel der natie\u201d. Met propaganda, lezingen en publicaties over de economische voordelen probeerde de vereniging in de jaren na 1894 dit oordeel in positieve zin te be\u00efnvloeden. In de volgende bijdrage staan we stil bij de propaganda ten faveure van de uitvoerig van het plan-Lely.<\/p>\n

Gepubliceerd op 17 december 2015 op Historiek<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op 4 januari 1886 werd in Amsterdam de Zuiderzeevereeniging opgericht met als doel de wenselijkheid en uitvoerbaarheid van de afsluiting en drooglegging van de Zuiderzee te onderzoeken. Om de scepsis rond het vraagstuk weg te nemen was de nieuwe vereniging er alles aan gelegen om zo snel mogelijk te beginnen met het technisch onderzoek. Op […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[104,84,107,108,109,78,110,111,76,103],"class_list":["post-334","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikelenreeks","tag-a-buma","tag-afsluitdijk","tag-c-lely","tag-j-van-der-toorn","tag-ph-van-der-sleyden","tag-plan-lely","tag-publieke-opinie","tag-staatscommissie-1892","tag-zuiderzee","tag-zuiderzeevereeniging"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack-related-posts":[{"id":344,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=344","url_meta":{"origin":334,"position":0},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (4): het oordeel der natie","author":"mari smits","date":"27 januari 2016","format":false,"excerpt":"Nadat de Zuiderzeevereeniging had aangetoond dat de afsluiting en gedeeltelijke droogmaking van de Zuiderzee technisch haalbaar was en een door minister Lely ingestelde staatscommissie deze conclusie had bevestigd, leek het moment aangebroken om te beginnen met de uitvoering. Zover kwam het niet. In 1894 bleek de nieuwe minister van Waterstaat\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"Anton Beekman","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/01\/Beekman-jong-218x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":395,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=395","url_meta":{"origin":334,"position":1},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (6): de Zuiderzeewet","author":"mari smits","date":"8 maart 2016","format":false,"excerpt":"Op 14 juni 1918, na 70 jaar plannen maken en ijveren voor de afsluiting en gedeeltelijke droogmaking van de Zuiderzee, was het dan eindelijk zover. De Zuiderzeewet, die de uitvoering van het plan-Lely behelsde, verscheen in het Staatsblad en daarmee kon een begin worden gemaakt met de uitvoering van het\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"Jacob Kraus","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Kraus-224x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":321,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=321","url_meta":{"origin":334,"position":2},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (2): \u201cA national cry\u201d","author":"mari smits","date":"20 november 2015","format":false,"excerpt":"In het eerste deel van deze reeks over de geschiedenis van de Zuiderzeewerken stonden we stil bij plannen tot afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee die werden gepubliceerd voorafgaand aan de publicatie van het plan-Lely in 1891. In dit tweede deel staan we stil bij de motieven achter deze voorstellen:\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"Na 1886 zou het nog 100 jaar duren voordat Flevoland een provincie werd","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzeevereeniging.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzeevereeniging.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzeevereeniging.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzeevereeniging.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":383,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=383","url_meta":{"origin":334,"position":3},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (5): de Zuiderzeevissers","author":"mari smits","date":"22 februari 2016","format":false,"excerpt":"Op vrijdag 3 augustus 1900 vond nabij Pampus een bijzonder schouwspel plaats. Op initiatief van de burgemeesters van Edam en Wieringen, Hendrik Jan Calkoen en Louis Charles Kolff vond daar onder aanwezigheid van de jonge koningin Wilhelmina en koningin-moeder Emma een vlootrevue van vissersschepen plaats. Van heinde en verre waren\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"Vloorschouw 1900","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Vloorschouw-1900.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Vloorschouw-1900.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Vloorschouw-1900.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/Vloorschouw-1900.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":301,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=301","url_meta":{"origin":334,"position":4},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (1): Van hersenschim tot serieus plan","author":"mari smits","date":"11 november 2015","format":false,"excerpt":"In 2018 is het honderd jaar geleden dat de Zuiderzeewet tot stand kwam. Deze wet schiep het kader voor de afsluiting en gedeeltelijke drooglegging van de oude Zuiderzee. Waar ooit in het midden van Nederland zout water vloeide en werd gevist op haring en ansjovis, zijn steden verrezen en groeien\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"De Zuiderzee van Hermanus Koekkoek","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzee-Hermanus-Koekoek-ZZM-Klein.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzee-Hermanus-Koekoek-ZZM-Klein.jpg?resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzee-Hermanus-Koekoek-ZZM-Klein.jpg?resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Zuiderzee-Hermanus-Koekoek-ZZM-Klein.jpg?resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":408,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=408","url_meta":{"origin":334,"position":5},"title":"Van Zuiderzee tot Flevoland (slot): Eibert den Herder","author":"mari smits","date":"28 april 2016","format":false,"excerpt":"De Don Quichot van de Zuiderzeewerken Ook na de totstandkoming van de Zuiderzeewet in 1918 stonden er weinig echte tegenstanders van de afsluiting en gedeeltelijke drooglegging van de Zuiderzee op. De invloedrijkste tegenstanders kwamen ook nu uit de financi\u00eble wereld, waaronder Anton van Gijn, die als minister van Financi\u00ebn in\u2026","rel":"","context":"In "Artikelenreeks"","block_context":{"text":"Artikelenreeks","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=75"},"img":{"alt_text":"Haven van Harderwijk in 1925","src":"http:\/\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Harderwijk-1925.jpe","width":350,"height":200,"srcset":"http:\/\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Harderwijk-1925.jpe 1x, http:\/\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/Harderwijk-1925.jpe 1.5x"},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=334"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":377,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/334\/revisions\/377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}