{"id":762,"date":"2021-11-19T16:28:49","date_gmt":"2021-11-19T15:28:49","guid":{"rendered":"https:\/\/marismits.nl\/?p=762"},"modified":"2024-11-11T17:17:12","modified_gmt":"2024-11-11T16:17:12","slug":"pierre-lardinois","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=762","title":{"rendered":"Pierre Lardinois"},"content":{"rendered":"

\"\"Peter Bootsma, Pierre Lardinois. Een leven voor de landbouw <\/em>(Boom; Amsterdam 2020) ISBN 9789024432028, 320 p, prijs: \u20ac 24,90.<\/p>\n

\u2018Dominant, veeleisend \u00e9n tegelijk uiterst aimabel\u2019
\n<\/strong>Biografi\u00eben kunnen op uiteenlopende manieren tot stand komen. In sommige gevallen slaagt een onderzoeksinstelling erin fondsen aan te boren waarvoor een onderzoeker kan worden aangesteld. In andere gevallen boort de auteur zelf fondsen aan of \u2013 indien hij of zij al gepensioneerd is \u2013 gaat hij\/zij op eigen initiatief aan de slag. Gevallen waarin de kinderen van de beschreven persoon het initiatief nemen voor het laten schrijven van een biografie zijn echter zeldzaam. Dit gebeurde met de biografie van Pierre Lardinois, een man met een indrukwekkende loopbaan in de landbouw, van minister, eurocommissaris tot topman van de Rabobank. De vijf kinderen van hem wilden een herinnering achterlaten aan hun vader en verleenden Peter Bootsma de opdracht tot het schrijven van de biografie. Hij kreeg daarbij de volledige vrijheid om op te schrijven wat hij wilde. Om eventuele onenigheden weg te nemen tussen de opdrachtgevers en de auteur werd de voortgang bewaakt door een begeleidingscommissie.<\/p>\n

Conform de afspraken met de familie werd het boek niet louter een beschrijving van de betekenis van Lardinois voor de naoorlogse landbouwpolitiek, maar werd nadrukkelijk getracht een relatie te leggen tussen leven en werk. Naast veel aandacht voor zijn loopbaan wordt in het boek uitvoerig stilgestaan bij de jeugdjaren en bij wat er achter de voordeur afspeelde binnen het gezin van Lardinois. In de eerste drie hoofdstukken staan zijn vormingsjaren centraal: zijn jeugd in het Zuid-Limburgse Noorbeek, de kostschooljaren in Rolduc, de tewerkstelling in arbeidskampen in Duitsland en zijn studietijd in Wageningen. Pierre Lardinois was niet bepaald een brave leerling. Af en toe piepte hij er met enkele medeleerlingen tussenuit, maar hij werd nooit van school verwijderd. Zijn school- en later zijn studieresultaten waren vrij gemiddeld. Dankzij bewaard gebleven brieven en het dagboek van zijn studievriend (en latere collega) Fons Crijns is vooral het hoofdstuk over de Arbeitseinsatz in Duitsland goed geslaagd. In de ogen van Bootsma werd hier de basis gelegd voor het grote belang dat Lardinois altijd hechtte aan Europese samenwerking.<\/p>\n

Vanaf het vierde hoofdstuk ligt de nadruk vooral op de loopbaan van Lardinois. Zijn jaren als landbouwconsulent in Noord-Brabant waren gelukkige jaren. Hierin leverde hij een belangrijke impuls aan de modernisering van de landbouw en leerde hij mensen kennen die van groot belang werden voor zijn verdere loopbaan. Zijn jaren als landbouwattach\u00e9 in Londen (1960-1963) waren minder geslaagd; een dienende rol lag hem duidelijk minder. Zijn entree in de politiek beviel hem beter. Via lobbywerk binnen de KVP wist hij te bereiken dat hij tevens lid werd van het Europees Parlement. Zowel in de Tweede Kamer als in Brussel en Straatsburg maakte hij zich sterk voor meer EEG en meer bevoegdheden voor het Europees Parlement. Als rapporteur voor de landbouwcommissie van het Europarlement moest hij vaststellen dat nationale belangen vaak overheersten.<\/p>\n

Na de Tweede Kamerverkiezingen van 1967 werd Lardinois geroepen tot het ministerschap. Dit was de functie waarin hij het meeste kon betekenen voor \u2018zijn\u2019 boeren. Aan de hand van drie casestudies laat Bootsma zien hoe hij als minister opereerde om voor de Nederlandse boeren en tuinders het meeste uit de wacht te slepen. Lardinois las nauwelijks stukken; hij ging liever af op zijn eigen intu\u00eftie en gesprekken met zijn ambtenaren. Vooral zijn telefoontjes \u2013 vaak ook in het weekend \u2013 waren berucht. Bovendien onderhield hij warme banden met vertegenwoordigers van de landbouworganisaties. Aan het einde van hoofdstuk 6 staat Bootsma stil bij het kortstondige ministerschap van Tiemen Brouwer in 1973, een zwakke minister die door gezondheidsproblemen niet in staat was te functioneren. Een interessante passage, maar een niet thuishoort in deze biografie.<\/p>\n

In 1973 werd Lardinois lid van de Europese Commissie en trad hij als landbouwcommissaris in de voetsporen van Mansholt. De Britten, net lid geworden van de EG, herinnerden zich nog goed hoe hij als minister een visserijreglement tot stand had gebracht waardoor de Nederlandse vissers tot op de Britse kusten konden gaan opereren. Ook al waren de mogelijkheden in Brussel beperkter, ook hier lukte om soms wat te regelen, zoals een ruimer pensioen voor Max Kohnstamm. Binnen het Europees landbouwbeleid waren de marges beperkt. Door de monetaire problemen ging het meer om het overeind houden van het bestaande beleid dan om het verder uitbouwen ervan. Hij voelde zich meer brandweerman dan een architect. Na vier jaar Brussel begon Lardinois aan zijn laatste functie als directievoorzitter van de Rabobank. Ook die functie vervulde hij op een onconventionele wijze. Zijn belangrijkste verdienste is volgens Bootsma dat hij een slapende reus heeft wakker gekust. De bank kreeg zelfvertrouwen en zette onder zijn bewind zijn eerste schreden op de internationale markt.<\/p>\n

Verder besteedt Peter Bootsma veel aandacht aan de priv\u00e9-omstandigheden. Hoewel Lardinois in interviews weinig van zichzelf heeft blootgegeven, komt hij naar voren als een man met conservatieve opvattingen die nadrukkelijk het hoofd van zijn gezin was. Taboedoorbrekende TV-programma\u2019s, zoals de Barend Servetshow, kon hij absoluut niet waarderen en het feit dat zijn oudste dochter een relatie had met een oudere getrouwde man leidde enkele jaren tot een verwijdering tussen vader en dochter. Zijn vrouw Maria schikte zich in haar rol als moeder van het gezin, maar had steeds meer moeite met verhuizen. Zij slaagde er steeds minder in om zichzelf op de been te houden. In het grote lege huis in Den Dolder ging Maria steeds meer drinken. Opname in een ontwenningskliniek hielp maar tijdelijk en Pierre en zijn kinderen konden weinig anders doen dan om haar in de gaten te houden. Op de 21e<\/sup> verjaardag van de jongste zoon ging het mis. Toen Lardinois door zijn chauffeur werd thuisgebracht trof deze haar met kleren aan in het zwembad. Die avond overleed ze in het ziekenhuis. Lardinois werd in de wachtkamer getroffen door een hartaanval. Na dit tragische intermezzo volgen nog 18 pagina\u2019s die in het teken staan van zijn laatste jaren: het afscheid van de Rabobank, de verzorging thuis door zuster Laeta en de strijd tegen darmkanker.<\/p>\n

De waarde van de biografie zit hem minder in de beschrijving van de loopbaan van Pierre Lardinois, die reeds in grote lijnen bekend was, maar meer in de uitvoerige schets van zijn priv\u00e9leven. Minister Gerrit Braks noemde hem tijdens de uitvaart dominant en veeleisend, maar wees ook op zijn charme. De biografie gaat over iemand die weliswaar een succesvolle carri\u00e8re had doorlopen, maar onderweg onvoldoende oog had voor de weerslag hiervan op het thuisfront. Met dank aan de kinderen van Lardinois werd het een openhartig boek met ruime aandacht voor de keerzijde van het succes.<\/p>\n

Verschenen in het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2021<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Peter Bootsma, Pierre Lardinois. Een leven voor de landbouw (Boom; Amsterdam 2020) ISBN 9789024432028, 320 p, prijs: \u20ac 24,90. \u2018Dominant, veeleisend \u00e9n tegelijk uiterst aimabel\u2019 Biografi\u00eben kunnen op uiteenlopende manieren tot stand komen. In sommige gevallen slaagt een onderzoeksinstelling erin fondsen aan te boren waarvoor een onderzoeker kan worden aangesteld. In andere gevallen boort de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":763,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[151,3],"tags":[8,199,198],"class_list":["post-762","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biografieen","category-recensies","tag-biografie","tag-landbouwpolitiek","tag-pierre-lardinois"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Lardinois-Boek.jpg?fit=514%2C840&ssl=1","jetpack-related-posts":[{"id":159,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=159","url_meta":{"origin":762,"position":0},"title":"\u2018Te veel brandweerman en te weinig architect\u2019","author":"mari smits","date":"26 maart 2014","format":false,"excerpt":"Pierre Lardinois, lid van de Europese Commissie (1973-1977) Op 1 januari 1973 begon Pierre Lardinois, daarvoor minister van Landbouw en Visserij in de kabinetten-De Jong en -Biesheuvel, aan de welhaast onmogelijke taak om Sicco Mansholt als eurocommissaris op te volgen. Zijn taak was het om de neveneffecten van het succes\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Eurocommissarissen","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Eurocommissarissen-200x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":49,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=49","url_meta":{"origin":762,"position":1},"title":"Twee oorlogspremiers","author":"mari smits","date":"20 augustus 2013","format":false,"excerpt":"Johan den Hertog, Cort van der Linden (1846-1935). Minister-president in oorlogstijd. Een politieke biografie (Amsterdam: Boom, 2007, 901 blz., \u20ac 49,50, ISBN 978 90 8506 499 2) Henk van Osch, Jonkheer D.J. de Geer. De teloorgang van een minister-president (Amsterdam: Boom, 2007, 549 blz., \u20ac 35,-, ISBN 978 90 8506\u2026","rel":"","context":"In "Recensies"","block_context":{"text":"Recensies","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"Cort van der Linden","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Cort-van-der-Linden-191x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=14","url_meta":{"origin":762,"position":2},"title":"Dien Hoetink","author":"mari smits","date":"14 augustus 2013","format":false,"excerpt":"J. E. van Kamp, Dien Hoetink. \u2018Bij benadering\u2019. Biografie van een landbouw-juriste in crisis- en oorlogstijd (Dissertatie Wageningen 2005; Historia agriculturae XXXVI; Groningen,Wageningen: Nederlands agronomisch historisch instituut, 2005, 391 blz., ISBN 90 367 2195 4). Hoe is het mogelijk een biografie te schrijven over een persoon waarvoor noodzakelijke bronnen ontbreken\u2026","rel":"","context":"In "Recensies"","block_context":{"text":"Recensies","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"Bij benadering","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Cover-Bij-benadering-203x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":170,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=170","url_meta":{"origin":762,"position":3},"title":"Anthonie Colijn (1870-1932)","author":"mari smits","date":"2 april 2014","format":false,"excerpt":"Boer, boerenvoorman, burgemeester Op oudejaarsavond 1918 besloten de boeren in de omgeving van Amsterdam, verenigd in de regionale Bond van Melkveehouders geen melk meer aan de stad te leveren. Het was het begin van een hoog oplopend conflict dat als 'de melkoorlog' de geschiedenis in zou gaan. In deze strijd\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"WieInPolitiek","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/WieInPolitiek-196x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":834,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=834","url_meta":{"origin":762,"position":4},"title":"Michel van Hulten en de progressieve volkspartij","author":"mari smits","date":"8 november 2022","format":false,"excerpt":"Michel van Hulten, geboren in Batavia in 1930, was een radicaal van het eerste uur. In 1966 werd hij actief binnen de Amsterdamse KVP, waar hij zich ontpopte als een criticus van de partijleiding. Hij wilde partijvernieuwing realiseren waarbij de \u2018poten onder de stoelen der vastgeroeste politici\u2019 moesten worden weggezaagd.[1]\u2026","rel":"","context":"In "biografie\u00ebn"","block_context":{"text":"biografie\u00ebn","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=151"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Michel_van_Hulten_PPR_Bestanddeelnr_926-0050-klein-scaled.jpg?fit=798%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Michel_van_Hulten_PPR_Bestanddeelnr_926-0050-klein-scaled.jpg?fit=798%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Michel_van_Hulten_PPR_Bestanddeelnr_926-0050-klein-scaled.jpg?fit=798%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Michel_van_Hulten_PPR_Bestanddeelnr_926-0050-klein-scaled.jpg?fit=798%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":961,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=961","url_meta":{"origin":762,"position":5},"title":"Geen volledige openheid in de Lockheed-affaire","author":"mari smits","date":"25 juli 2023","format":false,"excerpt":"Tijdens een hoorzitting in de Amerikaanse senaat op 6 februari 1976 verklaarde Lockheed-directeur Carl Kotchian dat een hoge Nederlandse functionaris steekpenningen had ontvangen. Na afloop vroegen journalisten of het prins Bernhard betrof. \u2018I won\u2019t deny it\u2019, antwoordde Kotchian.[1] Daarop kondigde minister-president Den Uyl een onderzoek aan. De Commissie van Drie[2]\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1024px-Tweede_Kamer__Den_Uyl_legt_verklaring_af_inzake_rapport_Donner_Den_Uyl_met_Min_Bestanddeelnr_928-7486.jpg?fit=1024%2C680&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1024px-Tweede_Kamer__Den_Uyl_legt_verklaring_af_inzake_rapport_Donner_Den_Uyl_met_Min_Bestanddeelnr_928-7486.jpg?fit=1024%2C680&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1024px-Tweede_Kamer__Den_Uyl_legt_verklaring_af_inzake_rapport_Donner_Den_Uyl_met_Min_Bestanddeelnr_928-7486.jpg?fit=1024%2C680&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/1024px-Tweede_Kamer__Den_Uyl_legt_verklaring_af_inzake_rapport_Donner_Den_Uyl_met_Min_Bestanddeelnr_928-7486.jpg?fit=1024%2C680&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=762"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":766,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/762\/revisions\/766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}