{"id":834,"date":"2022-11-08T21:57:43","date_gmt":"2022-11-08T20:57:43","guid":{"rendered":"https:\/\/marismits.nl\/?p=834"},"modified":"2024-11-11T17:18:30","modified_gmt":"2024-11-11T16:18:30","slug":"michel-van-hulten-en-het-streven-naar-een-progressieve-volkspartij","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marismits.nl\/?p=834","title":{"rendered":"Michel van Hulten en de progressieve volkspartij"},"content":{"rendered":"
\"\"
Michel van Hulten in 1972. Foto Nationaal Archief CC0<\/figcaption><\/figure>\n

Michel van Hulten, geboren in Batavia in 1930, was een radicaal van het eerste uur. In 1966 werd hij actief binnen de Amsterdamse KVP, waar hij zich ontpopte als een criticus van de partijleiding. Hij wilde partijvernieuwing realiseren waarbij de \u2018poten onder de stoelen der vastgeroeste politici\u2019 moesten worden weggezaagd.[1]<\/a> Het is dan ook niet verwonderlijk dat hij medeoprichter was van de PPR.<\/p>\n

Toen oud-minister Pieter Bogaers op 1 maart 1968 de oprichting van de partij \u2018Radicalen\u2019 aankondigde, werd het secretariaat gevestigd in Van Hultens nieuwe woonplaats Lelystad.[2]<\/a> De nieuwe partij moest duidelijk maken dat de door veel confessionele kiezers gewenste politiek bij de KVP niet in goede handen was.[3]<\/a><\/p>\n

Van Hulten was voorstander van een progressieve concentratie met andere linkse partijen. Vanuit welk beginsel men dit doel wilde nastreven deed niet ter zake.[4]<\/a> Zo pleitte hij rond 1970 voor opheffing van de PPR en de vorming van een \u2018werkelijk progressieve partij\u2019.[5]<\/a> De PPR moest zich niet langer richten op confessionele kiezers, maar diende een \u2018waakhond\u2019 te zijn die moest verhinderen dat de beoogde progressieve volkspartij van PvdA, PPR en D66 niet meer werd dan een \u2018juist links van het midden staande massaliteit\u2019, die niet van plan was structurele veranderingen na te streven.[6]<\/a><\/p>\n

In 1970 kandideerde Van Hulten zich voor het partijvoorzitterschap. De PPR-Kerngroep (partijraad) droeg echter Eerste Kamerlid Jacques Tonnaer voor. Van Hulten werd ongeschikt geacht omdat hij meer weerstand zou oproepen \u2018dan in politieke conflicten zou verzoenen\u2019.[7]<\/a> Op 29 april 1971 werd hij dankzij de stemmen van Groningse PvdA-statenleden onverwacht gekozen tot Eerste Kamerlid[8]<\/a>. Anderhalf jaar later, op 7 december 1972, stapte hij over naar de Tweede Kamer. Over de relatie met de confessionele partijen was Van Hulten ambivalent. In 1972 \u2013 in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen \u2013 verklaarde hij niet te geloven in een progressief-confessioneel kabinet.[9]<\/a> Toch werd hij in 1973 staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat in het kabinet-Den Uyl.<\/p>\n

In die functie kwam Van Hulten tot de slotsom dat de PPR ook voor de lasten van regeringsverantwoordelijkheid moest opdraaien. Hij moest niets hebben van de \u2018onredelijkheid, drammerigheid en alternatieve vrijgesteldheid\u2019 binnen de partij.[10]<\/a> In 1976 moest hij het bij de strijd om de opvolging van Bas de Gaay Fortman als partijleider afleggen tegen Ria Beckers. Hoewel de PPR zich v\u00f3\u00f3r de Tweede Kamerverkiezingen van 1977 had uitgesproken tegen samenwerking met het CDA, wilde Van Hulten dit niet uitsluiten.[11]<\/a><\/p>\n

Na deze verkiezingen werd Van Hulten weer lid van de Tweede Kamerfractie. Hij voelde zich echter niet thuis bij de oppositionele koers van de partij. Op 6 septembetar 1977 maakte hij bekend de politiek te verlaten. Begin 1978 vertrok hij met zijn gezin naar Mali om in opdracht van Europese ontwikkelingsorganisaties hulpprogramma\u2019s te co\u00f6rdineren.<\/p>\n

In 1981 keerde Van Hulten terug naar Nederland. Samen met andere radicalen van het eerste uur was hij ontevreden over de politieke koers van de PPR. Deze zogeheten Godebald-groep wees de \u2013 inmiddels groeiende \u2013 samenwerking met PSP en CPN van de hand en vond dat de partij zich juist moest richten op kiezers uit het politieke midden. Van Hulten wierp zich (opnieuw) op als kandidaat-partijvoorzitter.[12]<\/a> Het PPR-congres verwierp het voorstel van de Godebalders. In december 1981 maakten kranten melding van het feit dat Van Hulten zijn partijlidmaatschap had opgezegd.[13]<\/a> Dit was onjuist. Zijn lidmaatschap was al enkele jaren eerder ge\u00ebindigd vanwege problemen met het voldoen van de contributie.[14]<\/a><\/p>\n

\"\"Van Hulten bleef lang partijloos, maar was in 1985 wel betrokken bij een initiatief om politiek onderdak te bieden aan hen die niet meer op het CDA wilden stemmen en voor wie een overstap naar PvdA, EVP of PPR te groot was.[15]<\/a> Deze nieuwe partij, De Alliantie, kwam niet van de grond. In 1994 was hij voor D66 kandidaat voor de Tweede Kamer en in 1997 voorzitter van de programmacommissie. Van 2010 tot 2013 was Van Hulten betrokken bij 50PLUS en in 2014 was hij voor ikkiesvooreerlijk.eu lijsttrekker bij de Europese verkiezingen. Sinds enkele jaren is hij lid van GroenLinks, het resultaat van de samenwerking van de PPR met PSP en CPN die hij destijds niet zag zitten. In zijn ogen belichaamt het huidige GroenLinks veel van het oorspronkelijke gedachtegoed van de PPR.[16]<\/a><\/p>\n

Dit artikel is verschenen in het boek De Politieke Partij Radikalen 1968-1990. Macht uit het zadel<\/em> (Amsterdam: Boom, 2022)., p. 30-32.
\n<\/span><\/p>\n

[1]<\/a> \u2018Dr. Van Hulten: de poten onder de stoelen der vastgeroeste politici moeten worden weggezaagd.\u2019 In: Het Vrije Volk, <\/em>15 november 1966.<\/p>\n

[2]<\/a> \u2018Bogaers c.s. stichten partij: \u201cRadicalen\u201d\u2019. In: Het Vrije Volk<\/em>, 2 maart 1968.<\/p>\n

[3]<\/a> Michel van Hulten, \u2018Hoe links wordt de K.V.P.?\u2019 In: De Tijd, <\/em>26 april 1968.<\/p>\n

[4]<\/a> \u2018PAK in Noorden wel succesvol.\u2019 In: Leeuwarder Courant<\/em>, 22 december 1969.<\/p>\n

[5]<\/a> \u2018PPR-leden bereid tot opheffing.\u2019 In: de Volkskrant<\/em>, 15 juni 1970.<\/p>\n

[6]<\/a> \u2018PPR moet nog doorgaan.\u2019 In: de Volkskrant<\/em>, 30 oktober 1971.<\/p>\n

[7]<\/a> \u2018J. Tonnaer, kandidaat voorzitterschap PPR.\u2019 In: Het Parool<\/em>, 27 april 1970.<\/p>\n

[8]<\/a> \u2018Cijfers achter de cijfers \u2013 maar nu van de Eerste Kamer\u2019, Nederlands Dagblad<\/em>, 11 mei 1971. Volgens Van Hulten speelde ook mee dat twee gereformeerde Groningse statenleden wilden voorkomen dat de PvdA een extra zetel in de wacht zou slepen. Interview met Michel van Hulten, 2 november 2021.<\/p>\n

[9]<\/a> \u2018PPR-senator ziet niets in rooms-rood.\u2019 In: Tubantia, <\/em>27 september 1972.<\/p>\n

[10]<\/a> H.J. van Wijnen, \u2018Ontwakend realisme.\u2019 In: Het Parool<\/em>, 17 juni 1976.<\/p>\n

[11]<\/a> \u2018Van Hulten: \u201cPPR zal ten slotte toch wel meedoen\u2026\u201d\u2019. In: Het Vrije Volk, <\/em>6 mei 1977.<\/p>\n

[12]<\/a> \u2018PPR-leden willen band met PvdA.\u2019 In: de Volkskrant<\/em>, 19 september 1981; Michel van Hulten, \u2018PPR moet op progressieve meerderheid blijven mikken.\u2019 In: de Volkskrant, <\/em>29 september 1981 .<\/p>\n

[13]<\/a> \u2018Van Hulten keert PPR de rug toe.\u2019 In: de Volkskrant<\/em>, 18 december 1981.<\/p>\n

[14]<\/a> Interview met Michel van Hulten, 2 november 2021.<\/p>\n

[15]<\/a> Michel van Hulten, \u2018\u2018\u201dNestgeur\u201d kan de doorslag geven.\u2019 In: Trouw<\/em>, 11 oktober 1985; \u2018Nieuwe christelijke linkse partij mikt op ontevreden CDA\u2019ers.\u2019 In: de Volkskrant<\/em>, 12 november 1985; \u2018Alliantie nestelt zich tussenCDA en PvdA.\u2019 In: Trouw<\/em>, 13 november 1985.<\/p>\n

[16]<\/a> Interview met Michel van Hulten, 2 november 2021.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Michel van Hulten, geboren in Batavia in 1930, was een radicaal van het eerste uur. In 1966 werd hij actief binnen de Amsterdamse KVP, waar hij zich ontpopte als een criticus van de partijleiding. Hij wilde partijvernieuwing realiseren waarbij de \u2018poten onder de stoelen der vastgeroeste politici\u2019 moesten worden weggezaagd.[1] Het is dan ook niet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":835,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[151,68],"tags":[8,213,32,48,212],"class_list":["post-834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biografieen","category-boeken","tag-biografie","tag-michel-van-hulten","tag-nederlandse-politiek","tag-politieke-geschiedenis","tag-ppr"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Michel_van_Hulten_PPR_Bestanddeelnr_926-0050-klein-scaled.jpg?fit=1703%2C2560&ssl=1","jetpack-related-posts":[{"id":714,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=714","url_meta":{"origin":834,"position":0},"title":"Eerste Kamerlid Ad Kaland en zijn verzet tegen een minderheidsenqu\u00eate","author":"mari smits","date":"12 november 2020","format":false,"excerpt":"Op dinsdag 27 april 1982 begon de Eerste Kamer aan het slothoofdstuk van een proces van grondwetsherziening, dat vijftien jaar eerder door het kabinet-De Jong was begonnen met het instellen van de Staatscommissie van Advies inzake de Grondwet en de Kieswet, beter bekend als de commissie-Cals\/Donner. Op de agenda stonden\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=165"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Ad-Kaland-1981-199x300.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":58,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=58","url_meta":{"origin":834,"position":1},"title":"Brug tussen Noord en Zuid","author":"mari smits","date":"26 augustus 2013","format":false,"excerpt":"Nederland als gidsland in de internationale ontwikkelingssamenwerking, 1950-1985 Inleiding Sinds Bas de Gaay Fortman in 1973 de term Nederland gidsland introduceerde[1], heeft het begrip een brede verspreiding gekend. Bovendien is de reikwijdte van het begrip sterk uitgedijd in tijd, ruimte en betekenis. Terwijl De Gaay Fortman het gidslandidee koppelde aan\u2026","rel":"","context":"In "Lezingen"","block_context":{"text":"Lezingen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=34"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":49,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=49","url_meta":{"origin":834,"position":2},"title":"Twee oorlogspremiers","author":"mari smits","date":"20 augustus 2013","format":false,"excerpt":"Johan den Hertog, Cort van der Linden (1846-1935). Minister-president in oorlogstijd. Een politieke biografie (Amsterdam: Boom, 2007, 901 blz., \u20ac 49,50, ISBN 978 90 8506 499 2) Henk van Osch, Jonkheer D.J. de Geer. De teloorgang van een minister-president (Amsterdam: Boom, 2007, 549 blz., \u20ac 35,-, ISBN 978 90 8506\u2026","rel":"","context":"In "Recensies"","block_context":{"text":"Recensies","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"Cort van der Linden","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/Cort-van-der-Linden-191x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":170,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=170","url_meta":{"origin":834,"position":3},"title":"Anthonie Colijn (1870-1932)","author":"mari smits","date":"2 april 2014","format":false,"excerpt":"Boer, boerenvoorman, burgemeester Op oudejaarsavond 1918 besloten de boeren in de omgeving van Amsterdam, verenigd in de regionale Bond van Melkveehouders geen melk meer aan de stad te leveren. Het was het begin van een hoog oplopend conflict dat als 'de melkoorlog' de geschiedenis in zou gaan. In deze strijd\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"WieInPolitiek","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/WieInPolitiek-196x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":159,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=159","url_meta":{"origin":834,"position":4},"title":"\u2018Te veel brandweerman en te weinig architect\u2019","author":"mari smits","date":"26 maart 2014","format":false,"excerpt":"Pierre Lardinois, lid van de Europese Commissie (1973-1977) Op 1 januari 1973 begon Pierre Lardinois, daarvoor minister van Landbouw en Visserij in de kabinetten-De Jong en -Biesheuvel, aan de welhaast onmogelijke taak om Sicco Mansholt als eurocommissaris op te volgen. Zijn taak was het om de neveneffecten van het succes\u2026","rel":"","context":"In "Artikelen"","block_context":{"text":"Artikelen","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=51"},"img":{"alt_text":"Eurocommissarissen","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/Eurocommissarissen-200x300.jpg?resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":731,"url":"https:\/\/marismits.nl\/?p=731","url_meta":{"origin":834,"position":5},"title":"Het \u2018staatsrechtelijk monstrum\u2019 van Haya van Someren-Downer","author":"mari smits","date":"1 februari 2021","format":false,"excerpt":"Volgens een ongeschreven regel van het Nederlandse staatsrecht stelt de Eerste Kamer zich terughoudend op waar het gaat om het beoordelen van het beleid van een kabinet of bewindspersoon. Het is dan ook hoogst ongebruikelijk als de Senaat een poging doet om via een motie een uitspraak van de Tweede\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"https:\/\/marismits.nl\/?cat=165"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/marismits.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/NL-HaNA_2.24.01.05_0_930-5818.tjp_-scaled.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=834"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1072,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834\/revisions\/1072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marismits.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}